کریدور بینالمللی حملونقل «موهه – نایبا» که روند شکلگیری آن از اواخر سال ۲۰۲۵ آغاز شده است، اکنون در حال تبدیل شدن به یک پروژه با ابعاد و چارچوبی مشخص و عملیاتی است. در حاشیه مجمع اقتصادی شرق، توافقنامه همکاری در زمینه اجرای این پروژه به امضا رسید.
این سند به امضای آیسن نیکولایف، رئیس جمهوری ساخا (یاقوتستان)، نیکولای زاپریاگایف، مدیرعامل شرکت توسعه خاور دور و قطب شمال، الکساندر گالوشکا، رئیس بنیاد «کریستال» و وزیر پیشین توسعه خاور دور، واسیلی یفیموف، مدیرعامل شرکت سهامی «شرکت توسعه جمهوری ساخا (یاقوتستان)»، سرگئی یودین، مدیرعامل گروه «VIS»، مارات تیاکین، مدیرعامل شرکت «تایمیر اینوست» و واسیلی شیموخین، مدیرعامل شرکت سهامی «راهآهن یاقوتستان» رسید.
بر اساس اطلاعیه شرکت توسعه خاور دور و قطب شمال، این توافقنامه «هماهنگی اقدامات برای ایجاد زیرساختهای حملونقل و لجستیکی در قلمرو یاقوتستان را تثبیت کرده است؛ زیرساختهایی که از طریق استان آمور، قلمرو جمهوری خلق چین را به یاقوتستان متصل خواهد کرد.»
این پروژه شامل ایجاد یک گذرگاه مرزی بینالمللی مشترک با چین، احداث بندر آبعمیق نایبا در سواحل اقیانوس منجمد شمالی، ساخت خط ریلی جدید «نیژنی بِستیاخ – نایبا» به طول حدود ۱٬۳۰۰ کیلومتر و همچنین احداث یک خط ریلی از نیژنی بِستیَخ تا ماگادان به طول حدود ۱٬۶۷۰ کیلومتر است.
توافقنامه آغاز اجرای مرحله نخست این خط ریلی، یعنی مسیر «نیژنی بِستیاخ – خاندیگا» به طول ۳۷۵ کیلومتر نیز در حاشیه مجمع اقتصادی شرق ۲۰۲۶ به امضا رسید. این سند توسط آیسن نیکولایف، واسیلی شیموخین و سرگئی نوسوف، فرماندار استان ماگادان، امضا شد.
در چشمانداز آتی، اجرای این پروژه تا ماگادان، امکان حذف بخش دریایی حملونقل از مسیر ولادیوستوک، کاهش زمان تحویل محمولهها و کاهش هزینههای لجستیکی را فراهم خواهد کرد؛ این مطلب را دفتر مطبوعاتی دولت جمهوری ساخا (یاقوتستان) اعلام کرده است.
پیشبینی میشود کریدور بینالمللی حملونقل نصفالنهاری «موهه–نایبا» به یک مسیر چندوجهی تبدیل شود و زیرساختهای ریلی، رودخانهای، بندری و قطبی را در یک مجموعه به هم پیوند دهد و بدین ترتیب، مسیری را شکل دهد که کشورهای منطقه آسیا–اقیانوسیه و جنوب شرق آسیا را به کریدور حملونقل فراقطبی متصل کند. شرکت توسعه خاور دور و قطب شمال و شرکت توسعه جمهوری ساخا (یاقوتستان)، مسئولیت هماهنگی تعامل میان طرفها و کمک به تدوین مفهوم و چارچوب پروژه را بر عهده خواهند داشت. این نهادها همچنین در انتخاب قطعات زمین، تأمین زیرساختهای موردنیاز برای آنها، جذب منابع مالی و دریافت حمایتهای دولتی مساعدت خواهند کرد.
آیسن نیکولایف، رئیس جمهوری ساخا (یاقوتستان)، اظهار داشت: «برآورد میشود سالانه حدود ۲ میلیون تن محموله از طریق کریدور «موهه–نایبا» جابهجا شود. مسیر ایجادشده، کوتاهترین مسیر ارتباطی میان استانهای شمالشرقی چین و سواحل قطب شمال خواهد بود. این امر موجب کاهش هزینه تحویل کالاها، افزایش سرعت توسعه اقتصادی قطب شمال و خاور دور و تقویت پیوستگی و ارتباطات حملونقلی در این منطقه پهناور خواهد شد. بندر دریایی آبعمیق در حال احداث در محدوده روستای نایبا، عنصر کلیدی این سامانه خواهد بود.»
نیکولای زاپریاگایف، مدیرعامل شرکت توسعه خاور دور و قطب شمال، کریدور بینالمللی حملونقل «موهه–نایبا» را پروژهای توصیف کرد که میتواند جغرافیای حملونقل شمالشرق روسیه را بهطور اساسی دگرگون کند. وی گفت: «این کریدور جدید، بزرگترین بازارهای منطقه آسیا–اقیانوسیه را به یاقوتستان، استان ماگادان و کریدور حملونقل فراقطبی متصل خواهد کرد. موضوع، ایجاد بیش از ۲٬۹۰۰ کیلومتر زیرساخت ریلی جدید، یک بندر آبعمیق و یک گذرگاه مرزی جدید با چین است. این زیرساخت، پایه و اساس توسعه ذخایر معدنی، راهاندازی واحدهای تولیدی جدید، افزایش پایه بار و فراهم کردن امکان ورود محصولات خاور دور به بازارهای بینالمللی خواهد بود.»
به گفته الکساندر گالوشکا، بنیاد «کریستال» با همکاری دولت یاقوتستان، مطالعات مقدماتی توجیه فنی و اقتصادی این پروژه را پیشتر به پایان رسانده است. در جریان این مطالعات، امکان اجرای پروژه بدون استفاده از منابع بودجه فدرال مورد تأیید قرار گرفته است. در حال حاضر، کنسرسیوم بینالمللی سرمایهگذاران در حال تشکیل است و سازوکارهای تأمین مالی بلندمدت پروژه نیز در دست بررسی و تدوین قرار دارد. به اعتقاد الکساندر گالوشکا، مرکز مالی شرق میتواند نقش مهمی در جذب سرمایه ایفا کند؛ مرکزی که سرمایهگذاران بینالمللی را با پروژههای زیرساختی و صنعتی در قطب شمال، سیبری و خاور دور روسیه مرتبط خواهد کرد.
سرگئی یودین، مدیرعامل گروه «VIS»، اظهار داشت: «قطب شمال روسیه، یکی از نقاط راهبردی رشد اقتصادی روسیه و برای ما، بستری برای جذب سرمایهگذاریهایی است که با اهداف پروژههای ملی و راهبرد کسبوکار ما همسو باشند. گروه «VIS» از تمامی توانمندیها و تخصصهای لازم برای اجرای این پروژه گسترده زیرساختی برخوردار است. ما در مناطق شمال دور و خاور دور، بیش از ۴۰ طرح و تأسیسات با کاربریهای مختلف احداث کردهایم. این هلدینگ در زمره سه شرکت برتر بازار مشارکت عمومی–خصوصی روسیه قرار دارد. ما از طیف گستردهای از ابزارهای جذب سرمایهگذاریهای خارج از بودجه عمومی استفاده خواهیم کرد؛ از تأمین مالی پروژه و سرمایه خود شرکت گرفته تا انتشار اوراق قرضه قابل معامله در بورس. اطمینان دارم که با همکاری شرکای خود، قادر خواهیم بود وظایف تعیینشده در توافقنامه امضاشده را به انجام برسانیم.»
شرکت توسعه خاور دور و قطب شمال اعلام کرده است که اجرای این پروژه موجب ارتقای دسترسی حملونقلی، تقویت روابط اقتصادی خارجی و ایجاد فرصتهای جدید برای جابهجایی محمولهها میان مناطق روسیه و چین خواهد شد. همچنین، گسترش صادرات و واردات، آثار و منافع اقتصادی مضاعفی برای یاقوتستان به همراه خواهد داشت.
دیمیتری کوپتِف
Read next content