image description

بهبود گردش واگن‌ها در خدمت افزایش بهره‌وری

image description

06/09/2026

 

حجم حمل‌ونقل کانتینری در شبکه راه‌آهن روسیه در بازه زمانی ژانویه تا می سال جاری، در مقایسه با مدت مشابه سال قبل، ۱.۹ درصد رشد داشته است. به عقیده کارشناسان بازار، پیش‌بینی می‌شود نرخ رشد کلی حجم عملیات در نیمه نخست سال در محدوده ۲.۵ تا ۳ درصد قرار گیرد.

طی پنج ماه نخست سال ۲۰۲۶، مجموعاً ۳ میلیون و ۲۴۹ هزار و ۸۰۰ کانتینرِ پر و خالی در تمامی مسیرها (صادرات، واردات، حمل‌ونقل داخلی و ترانزیت) از طریق شبکه ریلی جابه‌جا شده است. تعداد کانتینرهای باردار، معادل ۲ میلیون و ۳۴۹ هزار و ۷۰۰ TEU بوده است که در مقایسه با مدت مشابه سال ۲۰۲۵، رشدی ۴ درصدی را نشان می‌دهد. از این میزان، سهم واردات ۷۲۷ هزار و ۵۰۰ TEU (افزایش ۱۷.۷ درصدی) و سهم صادرات ۷۰۱ هزار و ۴۰۰ TEU (کاهش ۱.۸ درصدی) بوده است. در ماه می به تنهایی، ۶۹۲ هزار و ۲۰۰ TEU از طریق این شبکه جابه‌جا شده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته، حاکی از رشد ۹.۹ درصدی است.

ایگور اسمیرنوف، مدیر بخش حمل‌ونقل باری و لجستیک «مرکز اقتصاد زیرساخت»، معتقد است که در پسِ نرخ رشد کلی، شتابِ چشمگیرِ ماه می پنهان است. این جهش مقطعی، ناشی از اثر «پایه آماری پایین» در دوره مشابه سال گذشته و همچنین عوامل فصلی است. اسمیرنوف اظهار داشت: «آمار ماه می تحت تأثیر بهبود وضعیت گردش واگن‌ها در مسیرهای کلیدی و پایان یافتن برخی عملیات بزرگ تعمیراتی در زیرساخت‌ها قرار گرفت. این امر به شرکت‌های بهره‌بردار امکان داد تا حجم کالاهای انباشته‌شده را به صورت یک‌جا حمل کرده و پویایی کلیِ دوره پنج‌ماهه را بهبود ببخشند.»

به گفته کارشناسان، تغییر در نوع کالاهای حمل‌شده در کانتینرها، بازتاب‌دهنده جابه‌جایی‌های ساختاری و تغییر اجباری در مدل‌های لجستیکی است. به عنوان مثال، رشد بالای بخش قطعات خودرو (با افزایش ۲۷.۸ درصدی در پنج ماه نخست سال نسبت به سال قبل) و کالاهای صنعتی (۲۷.۸ درصد)، با بازسازی زنجیره‌های تأمین و جایگزینی برندهای خارجی با برندهای جایگزین که نیازمند حمل منظم قطعات خودرویی هستند، مرتبط است. همچنین رشد در بخش مواد شیمیایی و سودا (۶ درصد) و مصنوعات فلزی (۱۶.۱ درصد) ناشی از اجرای هدفمند سفارش‌های بزرگ زیرساختی و دفاعی است. افزایش ارسال محموله‌های غلات (۳۳.۸ درصد) و فرآورده‌های نفتی (۱۴.۴ درصد) نیز به این دلیل است که فرستندگان کالا به‌اجبار برای دور زدن محدودیت‌های زیرساختی شدیدِ خطوط ریلی در مسیرهای شرقی، به استفاده از کانتینر به جای واگن‌های روباز و تانکرهای سنتی روی آورده‌اند.

ایگور اسمیرنوف پیش‌بینی می‌کند که در تفکیک مسیرها، حمل‌ونقل داخلی و واردات بخش عمده حجم عملیات و ثبات در آینده نزدیک را تأمین خواهند کرد؛ هرچند رشد آن‌ها به دلیل محدودیت‌های بازار داخلی، همچنان متوسط باقی می‌ماند. وی افزود: «بخش داخلی در شرایط اعمال سیاست‌های سخت‌گیرانه اقتصادی و کاهش فعالیت مصرف‌کنندگان فعالیت می‌کند؛ لذا رشد در این بخش بیشتر خصلت جبرانی داشته و صرفاً برای پشتیبانی از صنایع حیاتی خواهد بود.»

پیش‌بینی می‌شود که تا پایان ژوئن، جهشِ ناگهانی ماه می به سمت میانگین نرخ‌های سالانه تعدیل شود و نرخ رشد کلی برای نیمه اول سال در محدوده ۲.۵ تا ۳ درصد باشد. اسمیرنوف کاهش فصلی فعالیت‌های تجاری در تابستان در برخی بخش‌های اقتصادی و تداوم محدودیت‌های لجستیکی را از جمله موانعی برشمرد که مانع از حرکت در مسیر رشد سریع و پایدار حمل‌ونقل کانتینری می‌شود.

سرگی ولکوف

 


Read next content