image description

آمادگی راه‌آهن بلاروس برای تحولات

image description

04/27/2026

Khoroshkevich.jpg 

الکساندر خوروشِویچ، معاون اول رئیس اتحادیه دولتی «راه‌آهن بلاروس»، کارگاه آموزشی با عنوان «انطباق روندهای جهانی با ویژگی‌های ملی و شرایط فعالیت راه‌آهن بلاروس» برگزار کرد. این رویداد در دانشگاه راه‌آهن روسیه برگزار شد. الکساندر خوروشِویچ راه‌آهن بلاروس را «ساختاری لجستیکی مدرن و بسیار توسعه‌یافته که کاملاً برای پردازش هرگونه جریان باری آمادگی دارد» توصیف کرد. به گفته او، سهم حمل‌ونقل ریلی از کل حجم گردش بار در بلاروس بیش از ۴۲ درصد است.

وی یادآور شد: «ما در محل تلاقی دو کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل قرار داریم که در چارچوب آن‌ها راه‌آهن بلاروس در شبکه حمل‌ونقل بین‌المللی و همچنین در پروژه درون‌قاره‌ای حمل‌ونقل «یک کمربند، یک راه» ادغام شده است. مرحله کنونی توسعه بازار ملی حمل‌ونقل ریلی در چارچوب روندهای جهانی و تحت تأثیر تغییرات ساختاری قابل‌توجه در اقتصاد در حال شکل‌گیری است.» به گفته او، یکی از مهم‌ترین این روندها توسعه خدمات در مسیرهای کریدورهای بین‌المللی حمل‌ونقل است.

به گفته معاون رئیس راه‌آهن بلاروس، تغییرات ساختاری در بازارهای بین‌المللی نیز تأثیر مضاعفی بر حمل‌ونقل ریلی گذاشته است که مهم‌ترین آن‌ها ایجاد محدودیت در جغرافیا و حجم ارسال محموله‌ها و همچنین مسیر حرکت قطارهای مسافری در پی اعمال تحریم‌هاست. او افزود: «این موانع را ما ایجاد نکرده‌ایم؛ بلکه بر ما تحمیل شده‌اند. با این حال، ما به طور مستمر بر روی این موضوع کار می‌کنیم و تلاش داریم با شرکای غربی و شمالی خود در گفت‌وگو باقی بمانیم؛ اما در پاسخ تنها سکوت می‌شنویم.»

توسعه زیرساخت‌ها

در راهبرد توسعه راه‌آهن بلاروس تا سال ۲۰۴۰، توسعه زیرساخت‌های ریلی جایگاه محوری دارد. از جمله، گسترش کریدوری که از طریق آن محصولات بلاروس به بنادر شمال‌غربی روسیه صادر می‌شود، ادامه خواهد یافت. هم‌اکنون نیز ظرفیت کلی حمل‌ونقل این مسیر امکان جابه‌جایی دست‌کم ۲۰ میلیون تن از کالاهای صادراتی بلاروس را فراهم می‌کند. در چارچوب توسعه زیرساخت‌ها، توجه قابل‌توجهی نیز به برق‌رسانی خطوط راه‌آهن معطوف شده است. در حال حاضر تنها ۲۵ درصد از طول بهره‌برداری خطوط ریلی در بلاروس برقی شده است. الکساندر خوروشِویچ اظهار داشت: «در مقایسه با فدراسیون روسیه، این رقم بسیار اندک است.» در اولویت نخست، برقی‌سازی مقاطع فاقد برق‌رسانی در مسیرهای اصلی قرار خواهد گرفت؛ بخش‌هایی که مانع استفاده حداکثری از کشش لکوموتیوهای برقی در این خطوط می‌شوند. این بخش‌ها شامل ۳۹۳ کیلومتر از ژلوبین تا مرز فدراسیون روسیه، ۲۹۰ کیلومتر از کالینیکوویچ تا بارانوویچ و ۳۲۶ کیلومتر از برِست تا گومل است. همچنین نوسازی زیرساخت‌های موجود تأمین برق کششی در دستور کار قرار دارد. درباره یکی از این بخش‌ها، یعنی مسیر ژدانویچی – اوشا، در حال حاضر مذاکراتی با شرکت (RZD International) در جریان است.

در کنار این اقدامات، توسعه شبکه بنادر خشک و پایانه‌های باری نیز به‌طور فعال در حال پیگیری است. در حال حاضر در قلمرو بلاروس ۴۸ پایانه فعال وجود دارد که تمامی طیف خدمات پردازش بار مورد نیاز مشتریان راه‌آهن را ارائه می‌دهند. وی تأکید کرد: «ما به این سطح بسنده نمی‌کنیم و در حال افزایش تعداد خدمات ارائه‌شده هستیم. این امر، از یک سو رقابت‌پذیری راه‌آهن بلاروس را در مقایسه با سایر سازمان‌های حمل‌ونقل کشور افزایش می‌دهد و از سوی دیگر، جایگاه این راه‌آهن را به‌عنوان شریک قابل اعتماد و مهم‌تر از آن، پایدار در همکاری با فرستندگان کالا و در مدیریت محموله‌ها به‌طور کیفی برجسته می‌سازد.»

هم‌زمان در کشور مجموعه‌ای از پروژه‌ها برای ایجاد شبکه بنادر خشک در حال اجراست؛ از جمله احداث «دروازه ریلی اوراسیا» در محدوده پارک صنعتی «وِلیکی کامن»، همچنین ساخت پایانه ریلی در منطقه ویژه اقتصادی «برِمینو – اورشا» و پایانه‌ای در مرز با لهستان. این تأسیسات و پروژه‌های مشابه یا هم‌اکنون در حال ساخت هستند یا در مرحله تصمیم‌گیری برای اجرا قرار دارند.

کریدورهای توسعه

الکساندر خوروشِویچ اظهار داشت: «با توجه به موقعیت جغرافیایی کشور، یکی از محورهای کلیدی برای راه‌آهن بلاروس توسعه حمل‌ونقل در چارچوب کریدورهای بین‌المللی حمل‌ونقل است. در حال حاضر در شبکه راه‌آهن کشور، عبور محموله‌های ترانزیتی به‌طور مستمر در قالب مسیرهای کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل غرب–شرق از اتحادیه اروپا به چین و کشورهای آسیایی و همچنین در جهت معکوس انجام می‌شود.»

همچنین راه‌آهن بلاروس در تعامل با سایر شرکت‌های حمل‌ونقل ریلی و سازمان‌های حمل‌ونقلی، جابه‌جایی کالا را از طریق مسیر مرکزی (ترانس‌خزر) و مسیر غربی (از طریق قزاقستان و ترکمنستان) در چارچوب کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال–جنوب تأمین می‌کند. به منظور افزایش کارایی، اقداماتی برای توسعه حمل‌ونقل کانتینری در حال انجام است. بر اساس آمار تا اول آپریل، حجم حمل‌ونقل کانتینری در مسیر چین–اروپا نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۸ درصد افزایش یافته است.

علاوه بر توسعه خدمات کانتینری، راه‌آهن بلاروس انتقال کالا را در قالب مسیرهای چندوجهی از طریق بنادر فدراسیون روسیه نیز فراهم می‌کند. الکساندر خوروشِویچ در این‌باره اظهار داشت: «به‌واسطه همکاری مؤثر با راه‌آهن‌های روسیه، فرستندگان و گیرندگان کالا، انتقال محموله‌های ترانزیتی و کالاهای بلاروسی از طریق بنادر منطقه شمال‌غربی روسیه، بنادر دریای خزر و نیز شماری از سایر مسیرها انجام می‌شود.»

تحول دیجیتال

به‌منظور تسریع در فرایند حمل‌ونقل، در راه‌آهن بلاروس امکان استفاده از فناوری‌های بدون کاغذ در سازماندهی حمل‌ونقل کالا فراهم شده است. استفاده از بارنامه الکترونیکی بین‌المللی در حمل کالا به فدراسیون روسیه ــ از جمله منطقه کالینینگراد ــ و همچنین به قزاقستان، لیتوانی، لتونی و لهستان اجرایی شده است. الکساندر خوروشِویچ در این‌باره اظهار داشت: «البته در حال حاضر این روند تنها با مشارکت یک شرکت حمل‌ونقل انجام می‌شود؛ اما این موضوع نه به دلیل عدم تمایل ما، بلکه به سبب آن است که طرف مقابل هنوز امکان بررسی دقیق و نهایی این موضوع را با ما فراهم نکرده است.» به‌منظور بهینه‌سازی فرایند حمل‌ونقل، به‌صورت مستمر اقداماتی برای گسترش استفاده از اسناد الکترونیکی حمل و اسناد همراه کالا انجام می‌شود. در همین راستا، پروژه‌های آزمایشی مشترکی با سایر اداره‌های راه‌آهن و همچنین مناطق یا نهادهای گمرکی در حال اجرا است.

مسافر؛ اولویتی راهبردی

حمل‌ونقل مسافری یکی دیگر از حوزه‌های راهبردی فعالیت راه‌آهن بلاروس به شمار می‌رود. الکساندر خوروشِویچ تأکید کرد که در شرایط کنونی، پروژه‌هایی که با هدف ارتقای کیفیت خدمات حمل‌ونقل، به‌کارگیری فناوری‌های نوین و توسعه همکاری‌های بین‌المللی اجرا می‌شوند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردارند. به گفته وی، در حمل‌ونقل داخلی کشور شبکه‌ای گسترده از مسیرهای مسافری شکل گرفته است که شامل ۴۸ قطار خطوط بین‌منطقه‌ای کلاس تجاری، حدود ۷۰ قطار خطوط بین‌منطقه‌ای کلاس اقتصادی، ۲۰ قطار خطوط منطقه‌ای کلاس تجاری، ۷۲ قطار خطوط شهری و ۴۹۴ قطار خطوط منطقه‌ای کلاس اقتصادی است. همچنین ۴۲ قطار بین‌المللی نیز به‌صورت منظم در حال تردد هستند. در صورت افزایش تقاضا، به‌ویژه در دوره‌های اوج سفر، تعداد این قطارها به‌سرعت تا ۵۰ قطار و حتی بیشتر افزایش می‌یابد.

وی اظهار داشت: «یکی از محورهای مهم توسعه بخش مسافری، گسترش حمل‌ونقل ریلی شهری است.» وی اجرای پروژه قطارهای شهری در مینسک را مرحله‌ای مهم در ادغام راه‌آهن با نظام حمل‌ونقل مسافری شهری و همچنین توسعه راهکارهای نوین حمل‌ونقلی برای کلان‌شهرها دانست. از دیگر محورهای اصلی توسعه حمل‌ونقل مسافری در ارتباطات بین‌المللی، گسترش ارتباطات ریلی فرامرزی میان مناطق مرزی فدراسیون روسیه و استان‌های جمهوری بلاروس است. در دوم آپریل، حرکت قطارها در مسیرهای اسمولِنسک–ویتِبسک و اسمولِنسک–اورشا آغاز شد که در هر یک از این مسیرها، بسته به فصل و روزهای هفته، تا شش قطار در شبانه‌روز تردد می‌کنند. در آینده نیز توسعه و گسترش شبکه این مسیرها در دستور بررسی قرار دارد.

 


Read next content