image description

امتیازدهی سیاسی

image description

10/18/2026

 

مقام ارشد ارمنستان سرانجام وارد روند مذاکرات حضوری با راه‌آهن روسیه (RZD) درباره ماهیت و اصل موضوع شد. اما همان‌طور که مشخص شد، اصل موضوع بسیار ساده است؛ هیچ‌گونه ادعای حقوقی علیه راه‌آهن روسیه در خصوص اجرای تعهدات این شرکت بر اساس قرارداد امتیاز بهره‌برداری وجود ندارد. راه‌آهن روسیه آمادگی دارد درباره تک‌تک روبل‌هایی که برای توسعه راه‌آهن ارمنستان سرمایه‌گذاری کرده است، گزارش ارائه دهد. با این حال، یک نکته وجود دارد؛ سیاست.

این عامل تأثیر منفی بر وحدت فضای ریلی می‌گذارد .همگرایی همواره بر واگرایی غلبه دارد، اما در مقاطع زمانی خاص، آثار و پیامدها ممکن است با یکدیگر اشتباه گرفته شوند و در پسِ پیروزی‌های تاکتیکی، شکست‌ها و اشتباهات راهبردی که گاه پیامدهایی جبران‌ناپذیر دارند از دید پنهان بمانند.

لحن ملایم مذاکرات برگزارشده در ارمنستان، خود بر پیچیدگی شرایط تأکید دارد .دولت ارمنستان تا آخرین لحظه به دنبال یافتن راه‌هایی برای حل‌وفصل موضوع خواهد بود که به از دست رفتن امتیاز راه‌آهن روسیه منجر شود .تقاضای بین‌المللی برای بهره‌گیری از ظرفیت ترانزیتی ارمنستان نیز بر پیچیدگی این وضعیت می‌افزاید. بهبود و تثبیت روابط میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان، توجه قدرت‌های بزرگ را به ظرفیت بالقوه ترانزیتی منطقه قفقاز جنوبی معطوف کرده است.

رقابت بر سر مسیرهای ترانزیتی جایگزین که روسیه را دور می‌زنند، از زمان اعلام تحریم‌ها علیه این کشور، به‌طور چشمگیری افزایش یافته است. جریان حمل‌ونقل کالا میان چین و اروپا و در مسیر معکوس، در جهت‌های مختلف توزیع شده است؛ به‌گونه‌ای که اکنون حتی مسیر دریای شمالی نیز در میان این گزینه‌ها قرار دارد. برخی طرف‌ها، از جمله ایالات متحده آمریکا، به دنبال آن هستند که کنترل این جریان‌های باری را در اختیار بگیرند و از این طریق نیز درآمد کسب کنند.

در پیش رو، روند مذاکراتی دشواری قرار دارد؛ روندی که ممکن است کوتاه یا طولانی باشد، اما نتیجه آن برای حوزه‌ی ریلی تعیین‌کننده خواهد بود.

و باید به خاطر داشت: لحن ملایم، لبخندها و تشکیل کارگروه‌ها، نتیجه نهایی نیستند؛ بلکه مسیری برای رسیدن به نتیجه‌اند؛ نتیجه‌ای که هر یک از طرف‌ها تعریف و هدف خاص خود را از آن دارد.

پاول ایوانکین رئیس مرکز ملی پژوهش‌های حمل‌ونقل و زیرساخت

 


Read next content