انتخاب کانتینرها - مسیر اوراسیا

تداوم صدرنشینی

شرکت سهامی «UTLC ERA» در گزارش سالانه خود برای سال ۲۰۲۵ که اخیراً منتشر شده است، اعلام کرد: «ساختار جریان کانتینری در مسیر چین – اتحادیه اروپا – چین، با تفکیک گذرگاه‌های اصلی مرزی، همچنان حاکی از تداوم پیشتازی مسیر ریلی اوراسیا با استفاده از گذرگاه‌های مرزی دوستیک و آلتینکول است.» بر اساس اطلاعات این شرکت، طی دوره مورد گزارش، ۳۱۱.۲ هزار TEU، معادل ۸۸.۱ درصد از کل حجم حمل‌ونقل، از طریق این مسیر جابه‌جا شده است. سهم کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل ترانس‌خزر (ТМТМ) ۴۱.۵ هزار TEU، معادل ۱۱.۷ درصد، بوده است. شرکت UTLC ERA همچنین بر رشد ۱۴.۴ درصدی حمل‌ونقل در این مسیر نسبت به سال گذشته تأکید کرده است. این رشد در نتیجه سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و تغییر جزئی مسیر جریان‌های بار حاصل شده است.

با این حال، این مسیر همچنان از نظر فنی و عملیاتی پیچیده است. بر اساس گزارش این شرکت، ظرفیت نسبتاً پایین عبور (حدود ۱۲۰ هزار TEU در سال) و تعدد عملیات انتقال بار از یک شیوه حمل به شیوه دیگر، بهره‌وری آن را محدود کرده و موجب وابستگی مسیر به هماهنگی اقدامات اپراتورهای ملی می‌شود. بر اساس اطلاعات UTLC ERA، حمل‌ونقل ریلی کانتینر میان اتحادیه اروپا و چین از سایر مسیرها عملاً به حداقل رسیده است. در گذرگاه‌های مرزی زابایکالسک و ناوشکی، «کاهش قابل‌توجهی» مشاهده می‌شود که با تغییر مسیر جریان‌های بار به سایر مسیرها و کاهش کلی حجم ترانزیت زمینی مرتبط است. حمل‌ونقل از طریق بنادر و ایستگاه‌های خاور دور روسیه نیز طی سال‌های اخیر به‌طور کامل متوقف شده است. این امر همچنین با تغییر جهت استفاده از زیرساخت‌های ریلی و بندری به سمت عملیات واردات و صادرات مرتبط است.

بازار بر اساس روندهای گذشته

حجم کل حمل‌ونقل ریلی کانتینری در ارتباط حمل‌ونقلی چین – اتحادیه اروپا – چین در پایان سال ۲۰۲۵، در مجموع مسیرهای ریلی، نسبت به سال قبل ۱۷٫۷ درصد کاهش یافت و به ۳۵۳٫۶ هزار TEU رسید. شرکت « UTLC ERA » روند نزولی بازار را ناشی از تشدید اقدامات اقتصادی در قبال کشورهای غیردوست، توسعه کریدورهای جایگزین، شکل‌گیری زنجیره‌های جدید تأمین با استفاده از شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل و همچنین افزایش رقابت از سوی حمل‌ونقل دریایی می‌داند.

این شرکت اعلام می‌کند: «در مقطع کنونی، صنعت حمل‌ونقل ریلی ترانزیتی در مسیر چین – اتحادیه اروپا – چین در مرحله رکود قرار دارد. حجم بارهایی که در آینده به حمل‌ونقل ریلی اختصاص خواهد یافت، تحت تأثیر تداوم روند رشد تجارت ، تحول در شرایط و الزامات قانونی و مقرراتی، و همچنین روند تدریجی احیای روابط تجاری شکل می‌گیرد. پویایی رقابتی پیش‌بینی‌شده در این بخش، با نحوه توزیع حجم حمل‌ونقل میان دو کریدور اصلی، یعنی مسیر پایه UTLC ERA و مسیر کریدور حمل‌ونقل بین‌المللی ترانس‌خزر (ТМТМ)، تعیین خواهد شد.»

اوراسیا در مسیر رشد

در همین حال، تعاملات تجاری و اقتصادی کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) با جمهوری خلق چین طی سال‌های اخیر از نرخ رشد بالایی برخوردار بوده است. عامل اصلی این روند، تغییر ساختاری جهت‌گیری تجارت خارجی کشورهای عضو اتحادیه گمرکی به سمت شرق، در پی تشدید فشارهای تحریمی از سوی کشورهای غربی از سال ۲۰۲۲، بوده است.

در پایان سال ۲۰۲۵، در مسیر چین – اتحادیه اقتصادی اوراسیا – چین، در مجموع ۳٫۶ میلیون TEU کالا حمل شد که سهم UTLC ERA از این میزان ۷٫۱ درصد بوده است. این شرکت پیش‌بینی می‌کند: «به‌طور کلی، بازار حمل‌ونقل ریلی کانتینری در مسیرهای چین – اتحادیه اقتصادی اوراسیا – چین وارد مرحله اولیه بلوغ خود می‌شود. نرخ رشد گردش تجاری به‌تدریج کاهش می‌یابد. انتظار می‌رود در بلندمدت روند مثبت بازار حفظ شود، با این حال نرخ رشد بازار کاهش خواهد یافت و رشد سالانه در سطح ۰٫۵ درصد خواهد بود. در چنین شرایطی، رقابت هم در داخل بخش حمل‌ونقل ریلی، از نظر هزینه، سرعت و کیفیت خدمات، و هم میان شیوه‌های مختلف حمل‌ونقل تشدید خواهد شد.»