ردپای دیجیتال کالاها

از ۱۱ فوریه، استفاده کامل از پلمپ‌های الکترونیکی ناوبری برای رهگیری حمل‌ونقل کالاها در محدوده اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) آغاز می‌شود.

امکان نصب و باز کردن این دستگاه‌ها در ۴۸ ایستگاه در خاک روسیه فراهم خواهد بود.

ماهیت نوآوری

در سپتامبر ۲۰۲۵، هیئت کمیسیون اقتصادی اوراسیا (EEC) مکانیزم رهگیری حمل‌ونقل کالاها را مطابق با توافقنامه اتحادیه اقتصادی اوراسیا تصویب کرد. این قانون از ۱ فوریه ۲۰۲۶ لازم‌الاجرا است و از ۱۱ فوریه، یعنی ۱۰ روز پس از آن رهگیری حمل‌ونقل کالاها از طریق جاده و راه‌آهن در قلمرو دو یا چند کشور عضو اتحادیه (روسیه، بلاروس، قزاقستان، ارمنستان، قرقیزستان) آغاز می‌شود.

مسئولیت بهره‌برداری از سیستم کنترل حمل‌ونقل با استفاده از پلمپ‌های ناوبری بر عهده اپراتورهای ملی مجاز است (در هر کشور یک اپراتور مشخص)، در روسیه این وظیفه بر عهده شرکت «مرکز توسعه پلتفرم‌های دیجیتال» است.

به گزارش مرکز فناوری‌های حمل‌ونقل اوراسیا، «تصمیم به استفاده از پلمپ‌های ناوبری موجب سرعت بخشیدن به دیجیتالی شدن حمل‌ونقل ریلی بار برای توسعه همکاری‌های تجاری و اقتصادی میان کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا خواهد شد و ایمنی و شفافیت حمل‌ونقل کالا را ارتقا می‌دهد، ضمن اینکه رویه‌های گمرکی را تسهیل کرده و زمان تحویل را کاهش می‌دهد.»

رهگیری مرحله‌ای

توافقنامه‌ی اتحادیه اقتصادی اوراسیا اجرای مکانیزم رهگیری را در سه مرحله در نظر دارد. کل فرآیند ۴۸۰ روز طول خواهد کشید و شامل انواع مختلف حمل‌ونقل می‌شود.

به گفته نماینده شرکت «مرکز توسعه پلتفرم‌های دیجیتال»، در مرحله اول از ۱۱ فوریه، رهگیری شامل حمل‌ونقل جاده‌ای و ریلی کالاهای تحریمی، الکل و تنباکو طبق فرایند ترانزیت گمرکی، صادرات و تجارت متقابل خواهد بود. همچنین حمل‌ونقل جاده‌ای کالاهای مربوط به صنایع سبک و تجهیزات رادیویی و الکترونیکی نیز تحت کنترل قرار می‌گیرد.

در مرحله دوم از ۳۱ ژوئیه، این الزام شامل حمل‌ونقل جاده‌ای همه انواع کالاها و حمل‌ونقل ریلی کالاهای صنایع سبک و تجهیزات رادیویی و الکترونیکی در چارچوب ترانزیت گمرکی خواهد بود.

در مرحله سوم از ۲۷ مه ۲۰۲۷، کل ترانزیت گمرکی با استفاده از حمل‌ونقل ریلی رهگیری خواهد شد.

روش کار

پلمپ‌های ناوبری که در ورودی اتحادیه اقتصادی اوراسیا نصب می‌شوند، در سراسر قلمرو اتحادیه مورد استفاده قرار خواهند گرفت و در نقطه مبدأ کالا نصب می‌شوند.

به گفته مرکز توسعه پلتفرم‌های دیجیتال، نصب و باز کردن پلمب‌های ناوبری تحت کنترل کارکنان مجاز صورت می‌گیرد که واگن‌ها را در ایستگاه‌ها یا مراجع گمرکی مهر و پلمپ می‌کنند.

به گفته شرکت «راه‌آهن روسیه»، در فرآیند نصب، پلمپ روی محل‌های مشخص تجهیزات حمل‌ونقل محکم شده، فعال‌سازی شده و در سیستم رهگیری اپراتور ملی ثبت می‌گردد. هنگام باز کردن پلمپ، گزارشی تهیه می‌شود که غیرفعال شدن پلمپ در سیستم را تأیید می‌کند و سپس پلمپ به تولیدکننده بازگردانده می‌شود.

سیستم‌های اطلاعاتی اپراتورهای ملی با یکدیگر یکپارچه شده‌اند؛ این امر امکان رهگیری حمل‌ونقل تحت پلمپ از محل مبدأ تا مقصد را فراهم می‌کند. به این ترتیب، در مسیر عبور از خاک روسیه، پلمپ ناوبری هر یک از اپراتورهای مجاز، داده‌ها را به سیستم «مرکز توسعه پلتفرم‌های دیجیتال» منتقل خواهد کرد.

آمادگی هلدینگ

وزارت حمل‌ونقل روسیه پیش‌تر از شرکت «راه‌آهن روسیه» خواسته بود تا با هلدینگ «مرکز توسعه پلتفرم‌های دیجیتال» اقدامات مقدماتی برای اجرای الزامات توافقنامه اتحادیه اقتصادی اوراسیا را انجام دهند. طرفین، جریان کالاهای مشخص در روسیه را تحلیل کرده و فهرست ایستگاه‌ها برای نصب و باز کردن پلمپ‌ها را تعیین کردند. در پایان سال ۲۰۲۵، کار تجهیز زیرساخت‌های راه‌آهن به تمامی خدمات ارتباطی و تجهیزات مورد نیاز به پایان رسید. علاوه بر این، هلدینگ چندین حمل‌ونقل آزمایشی انجام داد تا تعامل با اپراتور ملی روسیه بررسی شود.

در نتیجه، از ۱۱ فوریه، نصب و باز کردن پلمپ‌های ناوبری در ۴۸ ایستگاه شبکه شرکت راه‌آهن روسیه ممکن خواهد بود، که در مناطق مختلف خطوط ریلی قرار دارند. شایان ذکر است که هلدینگ پیش از این نیز تجربه کار با پلمپ‌های ناوبری را دارد. نخستین محموله‌ها با استفاده از این پلمپ‌ها در شبکه خطوط راه‌آهن در سال ۲۰۱۶ ارسال شدند. در پایان سال ۲۰۱۹، دولت روسیه با تصویب مصوبه شماره ۱۸۷۷ مورخ ۲۷ دسامبر ۲۰۱۹، قوانین ترانزیت کالاهای تحریمی با استفاده از پلمپ‌هایی که مبتنی بر فناوری‌های GLONASS کار می‌کنند، را به رسمیت شناخت.

از نظریه تا عمل

نصب پلمب‌ها باید به‌صورت یکپارچه و همزمان با تشریفات ترانزیت گمرکی انجام شود؛ این فرآیند بخشی از مراحل پذیرش قطار در نقاط گذرگاهی ریلی است و رعایت دقیق زمان‌بندی‌ها در آن الزامی است.

لاریسا کورشونوا، مدیر امور تعامل با نهادهای دولتی و سازمان‌های بین‌المللی در شرکت «UTLC ERA».

اجرای این الزامات برای «UTLC ERA» و کل صنعت حمل‌ونقل ریلی کالا حیاتی است.

در اسناد کمیسیون اقتصادی اوراسیا تأکید شده که پلمپ‌گذاری باید در چارچوب فرآیند فنی قطارهای کانتینری انجام شود. این مرحله میتواند نقطه ای بحرانی باشد که موجب نگرانی ماست. ما به طور فعال در این زمینه کار خواهیم کرد تا تعامل لازم برای جلوگیری از ریسک‌ها و توقف‌های احتمالی قطارهای کانتینربر برقرار شود.

چه تغییراتی از ۱۱ فوریه رخ می‌دهد؟ احتمالاً تغییرات قابل توجهی برای مجموعه اپراتورها و شرکت‌های حمل‌ونقل رخ نخواهد داد. فرآیند پلمپ‌گذاری کانتینرها نیازی به ارائه مدارک اضافی از سوی فرستندگان کالا، اپراتورها یا شرکت‌های حمل‌ونقل ندارد. تنها شرط، داشتن قرارداد با اپراتورهای ملی پلمپ در کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا برای پرداخت خدمات است، زیرا این خدمات مشمول هزینه می‌شوند. پس از ۱۱ فوریه می‌توان با دقت بیشتری ارزیابی کرد که این فناوری رهگیری حمل‌ونقل چقدر موفقیت‌آمیز پیاده‌سازی شده، چه ریسک‌هایی وجود دارد و چه اقداماتی برای کاهش آن‌ها لازم است.